Perspectief voor de toekomst begint in het hier en nu

Direct voor en na het uitspreken van de troonrede door Koning Willem-Alexander, discussieerden ondernemers, bestuurders en specialisten over de tijdsgeest, het economisch klimaat en de verwachte inhoud van de Miljoenennota. Via een livestream op YouTube was deze discussie te volgen. U kunt deze voorbeschouwing en nabeschouwing nu ook terugkijken. Het geeft u een breder perspectief op deze bijzondere derde dinsdag van september die in het teken stond van veerkracht.

De titel van de Miljoenennota 2021 is ‘Vertrouwen, veerkracht en verdienvermogen’. En niet geheel toevallig kwamen deze drie thema’s ook terug in de livestream die door acconavm op Prinsjesdag werd georganiseerd. Ook de Koning sprak in de troonrede over veerkracht, passend verwoord in ‘perspectief voor de toekomst begint in het hier en nu’. Veerkracht. Oftewel, doen wat je te doen staat. Wat is nú belangrijk, een halfjaar na het uitbreken van de coronacrisis? Daarover gingen de gasten met elkaar in gesprek, onder leiding van presentator Marlies Claasen.

Van paniek naar kans
acconavm’s regiodirecteur Lubbert van Dellen staan de eerste weken van de lockdown nog helder voor de geest. “We belden veel met klanten. Sommigen wisten het niet meer. Wat moet je doen als je horecabedrijf gesloten is en je nog niet weet wat de zomer gaat doen?” Inmiddels is nu in september de paniek omgeslagen in we overleven of zien zelfs kansen, vertelt Van Dellen. “Al gaan sommige branches echt wel blijvend achteruit en zijn er in andere branches misschien wel kansen maar vergt het veel inspanning van ondernemer om die ook te pakken”. Maar we zijn zeker veel meer met de toekomst bezig. We passen ons aan op de nieuwe werkelijkheid. Van werken op afstand worden we bijvoorbeeld niet slechter, dat is vaak veel efficiënter. En consumenten willen bijvoorbeeld eten dat vers is, oorsprong bekend en echter. Dat biedt nieuwe kansen voor ondernemers.”

Terug van weggeweest: de toiletjuffrouw
Ook bij arbeidsontwikkelbedrijf Scalabor stond de wereld in maart op zijn kop. Directeur Marcel Hielkema vertelt: “Scholen en kantoren schoonmaken hoefde opeens niet meer. Dus er viel werk weg. Maar de vraag veranderde vrij snel. Deurklinken schoonmaken, daar hadden we opeens mensen voor nodig. En de toiletjuffrouw is terug van weggeweest, wie had dat ooit gedacht? Er werken collega’s bij een tuincentrum, daar werd het opeens heel druk. We wilden een restaurant openen, dat hebben we maar even uitgesteld. Maar we begonnen wel een mondkapjesfabriek.”

Anders werken
Tech-ondernemer en innovator Jaspar Roos vertelt dat hij voor corona vooral bezig was om uit te leggen dat de digitale transformatie eraan zat te komen. “Maar nu komen we in de situatie dat we voelen hoe fijn het is om collega’s te hebben, werk te hebben, fysieke dingen te maken. We willen grip op privacy en security. Ethiek wordt belangrijker, een nieuwe innovatiegolf op dit gebied komt eraan. Thuiswerken is ‘here to stay’. En de twee dagen dat je wel op kantoor bent gaan we anders werken. Speelser meer interactief. Bijvoorbeeld met fysieke spelvormen en games.”

Van 0 naar 120 procent
Ondernemer Bob van der Leeden van circulair kantoorinrichter Human Office (waar de paneldiscussies plaatsvonden) kijkt met gemengde gevoelens terug op de voorbije zes maanden: “Maart was drama. Wij werken vooral voor overheden en corporates, de panden gingen dicht, de omzet ging naar nul.” Toch is nu de groei weer terug. “We gaan dit jaar naar 120 procent doordat we inspelen op de veranderende vraag, zoals de vraag naar thuiswerkplekken en ‘clubhuisinrichting’ van kantoren.”

Het is nog niet voorbij
Toch waarschuwt Sylvester Schenk, directeur fiscale zaken bij beroepsorganisatie Register Belastingadviseurs, voor al te veel optimisme: “Corona is nog niet voorbij. We zijn nog niet terug op het niveau waar we vertrokken zijn. Ik denk wel dat we daar uiteindelijk komen, maar wanneer?”

Ingrijpen en overleven
Timmo Terpstra, algemeen directeur van Peeze Koffiebranderij kan erover meepraten. “Onze omzet kelderde naar 30 procent, want de vraag vanuit de horeca en B2B viel bijna helemaal weg. Intussen steeg de vraag vanuit de B2C-markt. We zijn ons daar meer op gaan richten, via onze webwinkel en onze fysieke winkel en verkooppunten. Met succes. Qua omzet zitten we nu op 30 procent minder dan verleden jaar. Dan valt er alsnog een derde van je bedrijf weg. We moeten zeker ingrijpen, maar we kunnen overleven. Zeker ook omdat we al 140 jaar bestaan.”

Een webshop in drie weken
Bestuursvoorzitter Hilde Engels van de Coöperatieve Betuwse Fruitmotor (winnaar van de acconavm Circulair Award) zag de vraag vanuit de horeca naar hun appelciders teruglopen naar 30 procent en reageerde direct: “Binnen drie weken hebben we een webshop ontwikkeld en we zijn gestart met social media-activiteiten. De webshop loopt nu best lekker. Ons doel, verdubbeling van de afzet, halen we dit jaar niet. Maar dit helpt.”

Wat is waardevol?
Ondernemer in de trainings- en coachingsbranche Jolanda van der Steen ziet lichtpuntjes: “Voor corona was er amper een moment van bezinning. Aan wie en wat geef ik aandacht? Aan wie geef ik nu mijn tijd? In deze tijd zijn we bewuster aan het ondernemen. Het draait meer om de vraag ‘Wat is waardevol?’” Een onderwerp dat de Koning ook aanstipte in de troonrede en dat bijval krijgt van alle panelleden.

Niet bezuinigen maar investeren
Lubbert van Dellen: “De Koning zei in de troonrede dat we de toekomst moeten zien. Dat we niet moeten bezuinigen, maar investeren. De overheid doet dat, van bedrijven en werknemers kun je hetzelfde vragen. Pas je aan op de realiteit.” De panelleden verwachten bovendien dat grote thema’s actueel blijven of straks gewoon weer terugkomen, bijvoorbeeld de krapte op de arbeidsmarkt (met name in de zorg en in het onderwijs), aandacht voor duurzaamheid en circulariteit, het stikstofvraagstuk, de vraag naar betrouwbaar gezond voedsel. Het ‘Wopke-Wiebesfonds’ wordt daarbij omarmd en gezien als belangrijke aanjager. Lubbert vraagt extra aandacht voor de bedrijf opvolging regeling waarvan werd verwacht dat hij nu met prinsjesdag zou worden aangepast wat gelukkig nu nog niet is gebeurd. Als u uw bedrijf wilt overdragen aan kinderen en vooral aan derden, doe dat fiscaal nu het nog kan en benut de nog bestaande fiscaal hele mooie BOR regeling.

Geen hangmat, maar springkussen
“Ik waardeer het perspectief in de troonrede”, zegt Sylvester Schenk. “Maar de Koning gaf ook een waarschuwing. De steunmaatregelen worden afgebouwd en ondernemers moeten zich daarop voorbereiden. Zie het corona-steunpakket daarom niet als hangmat, maar als springkussen. Ga als ondernemer uit van je eigen kracht en laat je niet leiden door fiscaliteiten.”

Investeer in werknemers
Ook werknemers moeten veerkracht tonen en dat doen ze ook, zegt Jolanda van der Steen. “Werknemers, zeker de mensen die ergens langer zitten, zijn zich bewust dat ze moeten veranderen. Investeer daarom als ondernemer in de scholing en ontwikkeling van je mensen want dat verdien je terug. Maak gebruik van de subsidies, zoals de huidige SLIM-subsidie voor het mkb. En zo zijn er nog meer potjes beschikbaar. In augustus was er bijvoorbeeld 14 miljoen euro beschikbaar voor 22.000 individuele ontwikkeltrajecten. Dat potje was meteen op.”

Verander je businessmodel
Marcel Hielkema sluit zich – mede als regiovoorzitter van VNO-NCW – hierbij aan: “Er komt echt nog wel koud weer aan, ga daarom nu investeren om er doorheen te komen. Veerkracht is echt het woord van vandaag. Werknemers, investeer in jezelf. En ondernemers, verander je businessmodel.”

Besteed aandacht aan ethiek
Jaspar Roos: “Zie dat economieën altijd veranderen. Tech wordt nu minder waard, de volgende app of website voegt steeds minder toe. Stop daarom minder tijd in vernieuwende, innovatieve processen. En speel in op de waarde van de mensheid, het verlangen van mensen om met elkaar in contact te komen. Besteed aandacht aan ethiek. Ontwikkel fysieke producten.”

Kanttekening: duurzaamheid en circulariteit
Qua duurzaamheid en circulariteit stellen de panelleden nog wel een kanttekening bij de troonrede. “Verduurzaming krijgt met deze troonrede nog geen vleugels”, aldus Hilde Engels. “Ik hoorde de Koning alleen spreken over het gebruik van afval als grondstof, maar dat maakt nog geen circulariteit. Zo bevorderen wij een betere bestuiving door wilde bijen, waardoor we meer a-kwaliteit appels oogsten en er minder afval ontstaat. Zo stimuleren wij circulariteit.”

Bewustwording
Timmo Terpstra van Peeze Koffiebranderij ziet dat ook. “De prijs van koffie op de wereldmarkt is laag. En boeren in landen als Peru, Guatemala en Brazilië kunnen door lockdowns geen koffieplukkers inzetten. Daarom blijven de koffiebessen maar aan de bomen hangen.” Hij pleit dan ook voor een eerlijkere waardeverdeling in de keten. “Dat is nodig als we echt duurzaam willen ondernemen. Laten we deze tijd gebruiken voor bewustwording.”

U kunt de twee sessies terugkijken op ons YouTubekanaal:
De voorbeschouwing en introductie van de tafelgasten  kijkt u hier terug
De reacties op de gepresenteerde plannen  kijkt u hier terug




<< terug naar overzicht