Wat is de volgende ‘PAS’?

PAS-periode

[Bijgewerkt op 11 juli 2019] De uitspraak van de Raad van State op 29 mei jl. zet een streep door het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Wat betekent dit en hoe nu verder?

De uitspraak van de Raad van State nog nagalmend, richt men inmiddels het vizier op een alternatieve aanpak. Terwijl beleidsbepalers en vertegenwoordigers van de sector in gesprek zijn over de nieuwe koers, vragen velen zich af wat op dit moment nog allemaal wél kan.

Uitspraak Raad van State

Zelden zal een uitspraak van een bestuursrechter zo een impact hebben gehad als de uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State op 29 mei jl. over het Programma Aanpak Stikstof. Met de uitspraak zet de Afdeling Bestuursrechtspraak een streep door een groots opgezet project, waarop vele vergunningen – van veehouderijen tot aan de uitbreiding van Lelystad Airport – gebaseerd zijn.

Door de uitspraak mogen aanvragen van natuurvergunningen dus niet meer gebaseerd worden op het PAS. Dat betekent ook dat de berekening van de stikstofdepositie niet meer verplicht aan de hand van de AERIUS-calculator plaatsvindt. AERIUS berekent de stikstofdepositie als gevolg van projecten en plannen op Natura 2000-gebieden. Daarnaast gaf de afdeling ook aan dat activiteiten met een stikstofdepositie onder de grenswaarde (minder dan 1 mol per hectare per jaar) niet meer uitgezonderd zijn van de vergunningsplicht. Bovendien is ook de vrijstelling voor beweiden en bemesten van de baan. Ook hiervoor geldt dus voortaan een vergunningsplicht.

De uitspraak heeft directe gevolgen voor enkele honderden zaken die op dit moment bij de rechtbanken of de Afdeling Bestuursrechtspraak lopen. In beginsel zullen deze vergunningaanvragers hun aanvraag niet meer op het PAS mogen baseren.

Wat kan er nog wel?

Nu er een streep door het PAS is gezet komen we eigenlijk weer terug in de ‘oude’ situatie. Dit betekent een individuele beoordeling, waarbij extern of intern salderen wel weer mogelijk is.

Vooral extern salderen is daarbij interessant. Het gaat dan om het opkopen van de ruimte van een ander bedrijf (wat deels of geheel stopt) om een bepaalde hoeveelheid stikstof uit te stoten in een gebied. Per saldo wordt de totale uitstoot van het natuurgebied niet hoger. De vergunning van het afbouwende bedrijf wordt dan kleiner of geheel ingetrokken.

Hier geldt wel een aantal voorwaarden. Zo moet het gaan om hetzelfde Natura 2000-gebied. Bovendien moet er ook een directe samenhang bestaan tussen de vergunningverlening voor het beginnende of uitbreidende bedrijf en de vergunningintrekking van het stoppende bedrijf. De uitspraak van de afdeling leert ons daarnaast dat extern salderen is uitgesloten indien al stikstofdepositie is gesaldeerd in het kader van het PAS. In beginsel is dat het geval wanneer het bedrijf is gestopt tussen 1 juli 2015 en 1 juli 2018 én buiten een straal van een kilometer van een Natura 2000-gebied is gelegen.

Een op externe saldering gelijkend alternatief is het simpelweg overnemen van een vergunning door wijziging van de tenaamstelling. Hiervoor is wel toestemming nodig van de provincie.

Daarnaast is er nog de mogelijkheid van de ADC-toets. Voor activiteiten waarbij sprake is van een dwingende reden van groot openbaar belang waarvoor geen alternatieven mogelijk zijn met minder effecten op de natura 2000-gebieden en er compenserende maatregelen worden getroffen, is het mogelijk om via de ADC-toets een uitzondering te maken.

Geen PAS, wat nu?

Minister Schouten heeft aangekondigd de komende periode met meer duidelijkheid te komen over een alternatief voor het PAS op de lange termijn. Dit omdat het PAS zowel wetenschappelijk als juridisch te licht bevonden is. Het lijkt daarom onwaarschijnlijk dat er een soort PAS 2.0 verschijnt, gelet op het harde oordeel van de afdeling.

Wél een mogelijkheid is het instellen van stikstofbanken, hoewel daar ook wel wat juridische bezwaren tegen bestaan. De verwachting is dat er een integratie komt vanuit het Klimaatakkoord. Vertrekpunt hierbij is een daling van de ammoniak- en methaan/koolstofdioxide-uitstoot uit de sectoren veehouderij en transport/auto-industrie. In de veehouderij wordt de daling bewerkstelligd door een verkleining van de veestapel (aparte benadering voor pluimvee, varkens, melk(rund)vee en overig vee). Anderzijds door elektrificatie van transport en auto’s met eventueel andere oplossingen voor zware vrachtwagens.

De minister heeft wel alvast wat meer duidelijkheid gegeven over activiteiten met een lage grenswaarde en voor het beweiden en bemesten. Activiteiten met een lage grenswaarde hadden zo weinig impact op de Natura 2000-gebieden dat agrariërs hiervoor alleen een melding hoefden te doen. Voor het beweiden en bemesten gold een vrijstelling. Voor beide activiteiten geldt nu dus een vergunningplicht. De minister heeft echter aangegeven dat voor het komende seizoen provincies hier niet actief op gaan handhaven. Bovendien is het plan om de activiteiten op de lange termijn te legaliseren. Verder is nu ook duidelijk dat aanvragers waarvan de vergunning naar aanleiding van de uitspraak vernietigd is, wel een overgangsperiode krijgen voor zover zij al gestart zijn met hun bedrijf. Zij krijgen ongeveer een halfjaar de tijd om hun situatie aan te passen.

Wat betekent dit voor u?

De veehouderij hangt veel boven het hoofd. Juist door het harde oordeel van de afdeling is het nu noodzaak voor overheid en sector om samen een nieuwe werkelijkheid neer te zetten. Juist deze nieuwe werkelijkheid kent bedreigingen, maar zeker ook kansen!

Vraagt u zich af wat bovenstaande betekent voor uw specifieke situatie? De adviseurs van acconavm denken graag met u mee. Uw adviseur houdt daarbij ook rekening met gerelateerde zaken en kan, indien nodig en gewenst, collega-specialisten inschakelen, zodat u de juiste keuzes kunt maken. Samen brengen we u en uw onderneming verder, met focus op de toekomst. Uw toekomst.

Advies nodig rondom dit onderwerp?
Vul het formulier in en wij nemen contact met u op
  • Vul onderstaand formulier in en wij nemen contact met u op.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.



<< terug naar overzicht