Taxplanning bij bedrijfsopvolging

Taxplanning

In de agrarische sector worden bedrijven bij bedrijfsopvolging doorgaans tegen een lagere prijs dan de werkelijke waarde overgenomen. Het verschil tussen de werkelijke waarde en de koopsom is een schenking. Deze schenking is, in het kader van de bedrijfsopvolgingsfaciliteit, onder voorwaarden geheel of gedeeltelijk vrijgesteld van schenkbelasting. Voor de inkomstenbelasting kan er echter in een bepaalde situatie een belastingclaim ontstaan, namelijk wanneer er sprake is van een gebruikersvoordeel.

Wat is een gebruikersvoordeel?

Stel, een vennoot die uittreedt uit een samenwerkingsverband (maatschap / vof / cv) draagt zijn aandeel in dat samenwerkingsverband om zakelijke redenen tegen een te lage prijs over aan de voortzettende vennoot. Het verschil tussen enerzijds de waarde in het economisch verkeer en anderzijds de betaalde lagere prijs daarvoor is bij de bedrijfsopvolger het zogenaamde gebruikersvoordeel. Voor zover dit voordeel betrekking heeft op landbouwgronden geldt de landbouwvrijstelling niet en is het dus belast. Overigens komt dit belaste voordeel pas tot uiting op het moment dat de bedrijfsopvolger de gronden vervreemdt.

Er moet dus sprake zijn van een zakelijke overeenkomst. Met andere woorden de overeengekomen voorwaarden in de overeenkomst wijken niet af van hetgeen met derden overeengekomen kan worden.

Onzakelijkheid

Over het algemeen werd in het verleden het standpunt ingenomen dat (binnen familiesituaties, met name bij een samenwerking tussen een ouder en kind) sprake was van onzakelijkheid. Immers alleen het kind kan profiteren van de gunstige overnamevoorwaarden. Dat betekent dat er geen gebruikersvoordeel is en de landbouwvrijstelling dus van toepassing is. Maar is er altijd sprake van onzakelijkheid?

We zien de afgelopen jaren een bepaalde ontwikkeling in jurisprudentie waarbij geconstateerd wordt dat binnen familieverband overnamebedingen in samenwerkingsovereenkomsten wel degelijk zakelijk kunnen zijn. Hoe kan hierop geanticipeerd worden?

Geruisloze bedrijfsovername na herwaardering

Het standpunt van onzakelijkheid kan nog steeds ingenomen worden. Op voorhand is echter geen zekerheid over te geven dat bij een toekomstige verkoop van grond de landbouwvrijstelling toegepast kan worden. De verwachting is namelijk dat de belastingplichtige die hierop een beroep doet de onzakelijkheid van het overnamebeding moet bewijzen.

Meer zekerheid biedt de mogelijkheid om de gronden vóór het moment van de bedrijfsovername te herwaarderen. De gronden komen dan voor de werkelijke waarde op de balans te staan. Vervolgens kan in de overnamebepalingen een lagere prijs afgesproken worden. Door de bedrijfsovername geruisloos te laten plaatsvinden ontstaat er dan geen of een beperkt gebruikersvoordeel. Er is immers geen tot een klein verschil tussen de werkelijke waarde en de boekwaarde.

Een derde mogelijkheid is om een ruisende bedrijfsoverdracht te doen. Deze wordt in de praktijk echter niet vaak toegepast. Het komt er op neer dat voor de inkomstenbelasting afgerekend wordt over de belaste stille reserves op alle bezittingen die op de balans van de onderneming staan. De overnemer mag de diverse activa vervolgens voor de werkelijke waarde op de balans opnemen zodat er geen gebruikersvoordeel ontstaat. De stakingswinst kan door de overdrager afgestort worden op een bankspaarrekening of omgezet in een lijfrente. Hierdoor wordt voorkomen dat de stakingswinst in de hoogste schijf van de inkomstenbelasting valt. De prijs die de overnemer betaalt kan in deze situatie uiteraard wel lager zijn dan de werkelijke waarde. De bedrijfsopvolgingsfaciliteit kan ook hier toegepast worden.

In alle situaties is het ook raadzaam om uw testament aan te laten sluiten op de samenwerkingsovereenkomst.

Overwegingen

Het betrekken van gebruikersvoordelen op gronden in de belastingheffing kan in de toekomst forse impact hebben. Het is raadzaam om de overnamebepalingen in het samenwerkingscontract samen met uw adviseur kritisch tegen het licht te houden en na te gaan welke actie ondernomen dient te worden.  Iedere situatie is anders, acconavm brengt u en uw onderneming graag verder, met advies op maat.

Advies nodig rondom dit onderwerp?
Vul het formulier in en wij nemen contact met u op
  • Vul onderstaand formulier in en wij nemen contact met u op.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.



<< terug naar overzicht