Stikstof: rechtbank heeft meer oog voor belangen agrariër!

belangen agrariër

Met het akkoord over de nieuwe beleidsregels en het intreden van de Spoedwet aanpak stikstof lijkt langzamerhand wat meer beweging te komen in de vergunningsverlening. Ook de rechtspraak sluit aan op deze ontwikkelingen. Vooral de rechtbank Oost-Brabant laat zien dat er ook alternatieven zijn voor een algehele afwijzing of vernietiging van de vergunning.

Impact uitspraak Raad van State

Op 29 mei 2019 zette de Raad van State een streep door het Programma Aanpak Stikstof (PAS), een groots opgezet project waar veel natuurvergunningen op gebaseerd waren. De uitspraak had en heeft nog steeds een enorme impact op de vergunningsverlening, die vanaf dat moment nagenoeg stil kwam te liggen.

In september maakte het RIVM de nieuwe versie van Aerius bekend. Met Aerius is te berekenen wat de stikstofemissie is van een activiteit. Een maand later volgden de beleidsregels voor intern en extern salderen. Na discussie tussen de provincies, het ministerie en belangenorganisaties, zijn deze beleidsregels aangepast. Het is dus weer mogelijk om natuurvergunningen aan te vragen.

Ontwikkelingen in de rechtspraak

Veel procedures met betrekking tot de verlening van natuurvergunningen werden tot de uitspraak van de Raad van State aangehouden. Na de uitspraak vernietigden de rechtbanken telkens de vergunningen die waren verleend op basis van het PAS. Het ging keer op keer om korte vonnissen met een verwijzing naar de uitspraak van de Raad van State.

Inmiddels is ook een andere koers waarneembaar in de rechtspraak, waarbij rechtbanken niet zonder meer een verleningsbesluit vernietigen en de zaak afdoen.

Als voorbeeld kunnen enkele vonnissen van de rechtbank Oost-Brabant worden genomen. De rechtbank geeft duidelijk als boodschap mee dat algehele afwijzing niet voldoende recht doet aan de belangen van de aanvrager. Dat blijkt alleen al uit de bewoording: “Niet alles kan meer na de uitspraak van de Afdeling, maar dat wil niet zeggen dat helemaal niets meer kan.”

Wat kan dan wel?

De rechtbank geeft het bestuursorgaan steeds de opdracht mee om het besluit te herstellen. Dit wordt ook wel ‘een bestuurlijke lus’ genoemd. Op basis van de inmiddels gewijzigde regelgeving kan het bestuursorgaan dan opnieuw de aanvraag beoordelen en eventueel een vergunning verstrekken. Ook betrekt de rechtbank vaak de aanvrager bij het herstelbesluit. De aanvrager kan er bijvoorbeeld voor kiezen om stikstofreducerende maatregelen te treffen, zoals ander voergebruik.

Vervolg

Vooral de rechtbank Oost-Brabant laat zien dat de bestuurlijke lus een prima optie is om tegemoet te komen aan de belangen van de aanvrager. Zeker met de gewijzigde regelgeving is het te verwachten dat deze lijn navolging krijgt bij andere gerechten.

Marvin Gerritsen
Marvin Gerritsen (Junior Juridisch Adviseur)
Marvin Gerritsen is Junior Juridisch Adviseur en werkt sinds 2018 voor accon■avm. Zijn studieachtergrond: bedrijfseconomie en rechten. Dankzij deze stevige basis is Marvin multi-inzetbaar. Hij richt zich op agrarisch recht, ondernemingsrecht, verbintenissenrecht en bestuursrecht. Marvin blinkt uit in betrokkenheid, specialistische én algemene vakkennis. Een aanwinst voor elke ondernemer!



<< terug naar overzicht