Schijnzelfstandigheid of niet? De fiscale toetsing bij de Wet DBA

schijnzelfstandigheid zzp

De Belastingdienst is per 1 oktober 2019 gestart met de controle op de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties. Maakt u gebruik van zzp’ers? Wat betekent deze controle dan voor u als ondernemer? In deze blog vertel ik u meer over de fiscale toetsing en handhaving van de Belastingdienst.

Wilt u meer weten over de civiele toetsing bij de Wet DBA? Lees dan ook deze blog.

Zzp’ers in de bouw – een voorbeeld uit de praktijk

Westbouw BV is een bouwbedrijf met zestig werknemers in dienst. Daarnaast maakt het gebruik van twintig tot veertig zzp’ers. Albert is 30 jaar oud en sinds zijn 22e werkzaam als zzp’er in de bouw. Hij heeft een eigen bedrijfsauto met gereedschap. Een van zijn grootste opdrachtgevers is Westbouw BV.

Bijna het hele jaar door werkt Albert voor dit bouwbedrijf. Albert ontvangt al zijn werkinstructies van Mark, de directeur van Westbouw BV. Ondanks dat Albert zzp’er is, krijgt hij veel extraatjes zoals werkkleding, etentjes en een Kerstpakket. Naast zijn werkzaamheden voor Westbouw BV, werkt Albert af en toe ook nog voor andere bedrijven. Mark vindt dit prima, al vindt hij het wel fijn als Albert dit een week van tevoren aangeeft. Om geen problemen te krijgen met de fiscus, werken Albert en Westbouw BV met een modelovereenkomst van de Belastingdienst.

Zelfstandige of schijnzelfstandige?

Kan zzp’er Albert uit het voorbeeld, aangemerkt worden als schijnzelfstandige? Dan kan er volgens de fiscus sprake zijn van schijnzelfstandigheid en dus verkapte loondienst (ofwel een dienstbetrekking), met alle financiële consequenties die daarbij horen. Een fiscale toetsing geeft antwoorden.

De fiscale toetsing bestaat uit een fiscale / sociaalzekerheidsrechterlijke-toetsing. Deze toetsing vindt achteraf plaats en hierin worden alle omstandigheden van het geval meegewogen. Blijkt dat sprake is van een dienstbetrekking, dan moeten met terugwerkende kracht loonbelasting (LB) en sociale zekerheidspremies (sz-premies) betaald worden. Zijn deze ten onrechte niet betaald, dan volgt een naheffing, waarbij deze bedragen maar gedeeltelijk kunnen worden verhaald op de opdrachtnemer.

Toezicht en handhaving

Vanaf 1 januari 2020 handhaaft de Belastingdienst bij opdrachtgevers. Dit betekent dat correctieverplichtingen en naheffingsaanslagen opgelegd kunnen worden. Voorafgaand aan de handhaving vindt eerst toezicht door de Belastingdienst plaats met een bedrijfs- of boekenonderzoek.

Vanaf oktober 2019 is het verscherpt toezicht gestart. Handhaving vindt plaats bij kwaadwillende ondernemers. Als een opdrachtgever opzettelijk een situatie van schijnzelfstandigheid laat ontstaan of voortbestaan, ziet de Belastingdienst hem of haar als een kwaadwillende ondernemer, waaraan een correctieverplichting of naheffingsaanslag opgelegd kan worden. De Belastingdienst moet zelf bewijzen dat bij de opdrachtgever sprake is van:

  1. een (fictieve) dienstbetrekking
  2. evidente schijnzelfstandigheid
  3. opzettelijke schijnzelfstandigheid

Is hiervan sprake, dan kan de Belastingdienst dus handhaven, ook vóór 1 januari 2020.

De aanwijzing als belangrijke tip tot verbetering

Is er sprake van een fictieve dienstbetrekking, maar niet van kwade wil, dan ontvangt de opdrachtgever een aanwijzing om de situatie aan te passen. Volgt de opdrachtgever deze aanwijzing niet of niet voldoende op, ook dan kan de Belastingdienst handhaven.

Modelovereenkomst

Maakt u in uw onderneming gebruik van zzp’ers en werkt u met een modelovereenkomst? Dan is het van belang dat u deze modelovereenkomst naleeft. Doet u dat niet, ook dan kan er sprake zijn van schijnzelfstandigheid.

Ook in andere sectoren

Deze regelgeving geldt voor alle sectoren waar zzp’ers ingezet worden. Zo zien we bijvoorbeeld boomkwekerijen die veelvuldig zzp’ers inzetten voor allerlei werkzaamheden: van bomen planten tot aan bomen rooien toe. Of zzp’ers die in de zorg- en medische sector ingezet worden. Maar ook in de financiële sector, het onderwijs, ja eigenlijk overal zien we zzp’ers actief in onze samenleving als zelfstandige of wellicht schijnzelfstandige.

Meer informatie

Maakt u gebruik van zzp’ers en twijfelt u of er al dan niet sprake is van schijnzelfstandigheid? Neem dan contact met ons op. Vraag uw accountmanager of mail naar juristen@acconavm.nl. Zo kunnen wij u verder helpen en u kunt met een gerust hart verder ondernemen.

Maarten Vos (Junior Juridisch Adviseur)
Maarten Vos is gespecialiseerd in arbeidsrecht en werkt op de vestiging Veenendaal van accon■avm. Hij is onderdeel van het juridisch team. Zij adviseren bij juridische vraagstukken in nationaal en internationaal perspectief. Hebt u een vraag op arbeidsrechtelijk gebied? Stel uw vraag dan aan Maarten Vos.



<< terug naar overzicht